:

:

:

Değirmen Yolu Karanlık

9 Şubat 2021 Salı 14:41
Meryem DURAK
Haydi, bu gün size masal anlatayım. Bizim çocukluğumuzda yaşadıklarımız şimdilere masal geliyor.
Dün kuşlara yem verirken yine köyüme ve çocukluğuma yolculuk vardı. Hafızamızda yer edenler ortaya çıkmak için bir bahane arıyorlar sanki.
Şimdi nereden bağ kurdunuz kuşlarla değirmeni diyeceksiniz.  Anlatacağım.
Yörük ve dağ köylerinde her nimeti sonuna kadar kullanır tek bir çöpü dahi araya verip ziyan etmezler.
Zordur dağ köylerinde yaşam, ondandır belki her şeyin değerini bilmeleri.
Çocukluğumun susuzluğunu ve ateşin kıymetini anlatmıştım daha önce. 
Şimdi de köylümün en önemli besin kaynağı, nimeti ekmeği anlatayım kelimelere sığdığı kadar.
Köyler dağlık olduğu için arazisi ve ekilen biçilen yerler de azdır. Bir yıl ekilir, diğer yılda boş (gen) kalırdı. Böylece hasatta iyiden kıymetli olurdu.
Öküzle çift koşulur, orak, kalıçla(galıç) da biçilirken, parmaklar kesilmesin diye ağaçtan ellikler eldiven gibi giyilirdi.  
 Desteler şelek olur(Biçilen ekin desteleri sırtta taşıyacak kadar kuşak denilen özel dokuma iplere dizilir sırta yüklenir buna da şelek derdik), şelek harmana taşınırken ve ekin biçilirken yere dökülen başakları da tek tek toplardık. Başak edilirdi.
Yerinde de karınca, kuş yesin diye payları bırakılırdı.
Harman da düvenle sürülür, yabalarla buğday samandan rüzgâr gücü ile savrularak ayrılırdı.
Daha sonra PATOZ MAKİNESİ çıktı yük hafifledi harman yerinde.
Harman yerinde gözerlerden geçirilir, elenir buğdaylar el dokuması çuvallara konup, eşek veya atlarla taşınırdı evlere.
Elenirken saplı kalan yerleri ayrıca konur onlar hayvanların yemine ayrılırdı.
Topraklı olanlar da tavukların hakkı idi.
Tek bir buğday tanesi bile çöp olmazdı yani.
Kışlıklar, arpa, buğday, yulaf(şifan) vs. hepsi ayrı bir özenle hazırlanır, ambar veya ahırdaki yerlerini alırdı.
Bulgular, yarmalar, tahranalar, dövmeler yazdan kışa kendi usulünce hazırlanır ve torbalara çuvallara konup, evdeki yerlerini alıp kışın hazırlığı yapılırdı.
En önemli unsur ise ekmek tabi ki.
Eee gelelim gâri un işine,
Un için illa ki değirmen gerekir, köyün çoğunda değirmen olmadığı için olan yerlere eşek veya at sırtında denkler kurar üç, beş kişi geceden yola düşülürdü.
Rahmetli nenemle ve değirmen işi olanarla karanlıkta yola düşer, tiren yolunu geçer çoğunlukla Bolat(Bolahat) köyündeki veya yakın neresi varsa değirmene giderdik. Bizim köye göre daha gelişmişti Bolat köyü.
Bizim evde de çocuklukla bu iş bana düşerdi. Her aile ferdinin görevleri, sorumlulukları ve yaşamı paylaşımı vardı.
Beni de eşeğimizin sırtına bindirirlerdi. Eşek yorulunca iner yürürdüm. 
Çocuğum, sekiz bilemedim on yaşlarındayım gece yedi, sekiz belki on kilometre yol giderdik. 
Beni genelde ortaya alırlardı. Sıra, sıra eşek, at patika yoldan değirmene varırdık.
Çakalların, tilkilerin ve diğer hayvanların sesi nal seslerine karışırdı.
Şimdi itiraf ediyorum ara sıra korkardım. 
Yol kenarındaki çalılar karanlıkta bana yabani hayvan gibi gelirdi.
En korktuğum şeyde eşeğin yükünün yıkılması ve geride kalmaktı.
Bir keresinde en arkaya kalmışım nasılsa artık, bizim eşek yola belki de taşıdığı yükün ağırlığından veya ayağı taşa takıldığından yıkılmıştı. Karanlık, en arkada,  eşek de yıkıldı, benim halimi varın siz hayal edin.
Bir yandan ağlıyorum, bir yandan öndekilere seslenmeye, bağırmaya çalışıyorum. Sesim zor çıkıyor, zorla duyurdum da rahmetli Kadir emmi eşeğimi yeniden yüklemişti de yola koyulmuştuk.
 
Nenemim dolayısı ile de benim akrabalarım vardı, Bolat köyünde genelde bir gece orada misafir olurduk.
Bu köyün iklimi tamamen bizim köyden farklı olduğundan hevesle giderdim.
Haa portakal ağaçlarını ilk bu köyde görmüştüm. 
 
Bizim köyde su olmadığı için su değirmenine hayran kalmıştım.
Bir tarafta akan suya hasret büyüyen bir çocuk, diğer yanda suyun gücüyle nimette dönen un olan buğday.
Kurulu düzenekten suyun değirmene akışını seyretmenin keyfi ve hayranlığı hala içimde duruyor. 
En doğal ve ilkel bir düzenek ile koca koca taşların çevrilişine akıl erdiremezdim. Çarkların işleyişine bakakalırdım hayran, hayran.
Tabi kinetik enerjiden haberim yoktu.
O zamanlardan yenilenebilir enerjiyi kullanıyorlardı da bilemiyordum tabi.
O değirmenlerden az da olsa kalmış. O değirmenlerin unundan yapılan ekmeklerin tadı da unutuldu gitti zaten
Tabi o zamanlar dağ köylerinde elektirik de yoktu.
 
Kocaman çembere düzenekten İlkel tahtadan yapılmış kova gibi bölümlerden dökülen sular koca koca taşları çevirirken, tahtadan yapılmış konik dörtgen şeklindeki bölüme çuvalları boşaltıp alttaki oluktan akan unun altına çuvalı tutup unu doldurulurdu. 
Ha burada da bir tahta tekne vardı ki un yere düşmesin diye oluğun önüne yerleştirmişti.
Nenem unun ince öğütsünler diye tembih ederdi. Ayarını ona göre verdirirdi.
*
Eve un gelince anamın yüzü gülerdi. Çünkü ekmek olunca yokluk girmezdi köy evlerine. Becerikli kadındır anam, un olunca dert olmaz der. İlla önümüze koyacak bir şey bulur, buluştururdu. 
Her şeyden önce evde un ekmek olması gerekirdi bizim köyde.
Ekmek, genelde bakır leğenlerde yoğrulan hamurlar yufka yapılarak ekmeklikteki yerini alır ve tane, tane sofra bezinin içine sulanarak sofraya padişah olurdu.
Sofraya dökülen ufaklar ayak değmeyen bir yere çırpılır, tavuklara ve kuşlara yem olurdu.
İşte kuşlara yem olarak aldığım bulguru tabağa dökerken bunlar geldi aklıma.
 
Çok dahası varda siz okumaya sıkılırsınız diye özet geçtim.
Şimdi torba, torba çöp kutusu kenarındaki ekmek yığınlarını görünce içim sızlıyor. 
Nasıl yetiştiği bilinmediğinden, kıymeti de olmuyor demek ki.
Yokluğu bilinmeyen şeyin değeri de ucuz oluyor.
Şimdi dükkânlarda torba parayla diye iplerde asılmış torbalar görüyoruz.
Buğday kolay mı yetişiyor da ekmeği çöpe dolduruyorsunuz?
Kalın Sağlıcakla__Nimetin Değerini Bilelim__Meyrem'ce 

 

Bu yazı toplam 1111 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın diğer makaleleri
  • Değirmen Yolu Karanlık9 Şubat 2021 Salı 14:41
  • KÖR AKIL..25 Ocak 2021 Pazartesi 12:15
  • Rasim Dokur ve Atatürk19 Kasım 2020 Perşembe 11:14
  • Ateş Alamaya Geldim4 Eylül 2020 Cuma 13:01
  • Kadınları Yazmakla Bitmez15 Ağustos 2020 Cumartesi 11:22
  • Evde Dönüşüm7 Mayıs 2020 Perşembe 11:40
  • AŞK PENCEREDEN BAKIYOR16 Nisan 2020 Perşembe 10:29
  • Virüs İnsanın Beynine Düştü!!!14 Nisan 2020 Salı 11:15
  • BA_ŞA_RA_MA_DIK 26 Mart 2020 Perşembe 12:01
  • Virüs İnsanın Beynine Düştü!!!17 Mart 2020 Salı 16:32
  • DÜNYADA BEN OLACAĞIM DİYEN ŞAHISLARLA, BEN YÖNETECEĞİM DİYEN ÜLKE LİDERLERİ YÜZÜNDEN YAŞANMAZ HALE GELİYOR.19 Şubat 2020 Çarşamba 11:27
  • Ah bu kadınlar ahhh22 Ocak 2020 Çarşamba 11:04
  • Körü Körüne Bağlanmak18 Kasım 2019 Pazartesi 11:08
  • Eleştirin Dediniz Eleştiriyorum28 Ekim 2019 Pazartesi 10:54
  • Bizlerin Eseri...!!!9 Ekim 2019 Çarşamba 11:19
  • Mülteciye Cennet, Vatana İhanet9 Temmuz 2019 Salı 08:34
  • Başkanlar Kentinizi Hasta Etmeyin22 Nisan 2019 Pazartesi 10:23
  • ADAYLARA SORUN VE İSTEYİN21 Mart 2019 Perşembe 08:26
  • Adaylara Sorun ve İsteyin7 Şubat 2019 Perşembe 09:56
  • Birbirinizi Yiyin, KOLTUK Kazansın24 Aralık 2018 Pazartesi 09:10
  • Yeni Doğuş Gazetesi ©1986 - Tüm Hakları Saklıdır, Kaynak Gösterilmeden İçerik kopyalanamaz.
    Oluşturma süresi(ms): 2