Bu hafta iki soruya cevap vereceğim. İlki okuyucum 1991 yılında sigortalı olmuş bir bayan. İlk çocuğunu 1988 yılında dünyaya getirmiş, ikinci çocuğunu 1995 yılında dünyaya getirmiş ikinci doğumdan sonra işten ayrılmış 2003 yılında tekrar sigortalı çalışmaya başlamış doğum borçlanması yapıp yapamıyacağını soruyor.
5510 sayılı yasa ile getirilen bir düzenlemede doğum borçlanmasıdır. Okuyucumuz ilk çocuğunu dünyaya getirdiğinde sigortalı olmadığı için ilk doğumdan sonra geçen süreyi borçlanamaz. ancak 1991 yılında işe girmiş ve çalışmakta iken ikinci çocuğunu dünyaya getirmiş doğum sonrasıda işten ayrıldığı için doğum tarihinden sonraki iki yıllık süreyi borçlanabilir. Yasa ile sigortalı bayanlara doğum borçlanması her çocuk için iki yıl vede iki çocuk için toplam dört yıl olarak getirilmiştir. Borçlanma yapılabilmesi için çocuğun yaşaması ve doğum tarihinden sonraki iki yıl içinde adına prim ödenmemiş olması gerekir. Eğer iki yıl içinde prim ödenmiş süreler var ise bu süreler borçlanılacak süreye dahil edilmez.
Başka bir okuyucu ise yaklaşık üç yıldır ........... işyerinde çalıştığını her gün oniki onüç saat çalıştırıldığı halde fazla mesai verilmediğini belirtmektedir.
Ülkemizde haftalık çalışma süresi 45 saattir.Haftada 45 saati aşan süre fazla çalışma sayılır. İşverenin fazla çalışma yaptırabilmesi için her yıl başında çalıştıracağı işçilerin yazılı onayını alması gerekir.Günlük çalışma süresi hiç bir şekilde 11 saati aşamaz.
Haftanın beş iş gününde dokuz saat çalışılan işyerlerinde günde iki saat, haftanın altı işgününde yedibuçuk saat çalışılan işyerlerinde ise üçbuçuk saat fazla çalışma yapılabilir.
18 yaşını doldurmamış işçilere, Hekim raporu ile sağlıklarının elvermediği belirtilenlere, Gebe, yeni doğum yapmış ve çocuk emzirenlere fazla çalışma yaptırılamaz.
Fazla çalışma yıllık 270 saati geçemez.
Fazla çalışma ücreti ise çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli fazlasıdır.
İşverenlerin bu kurallara uyma zorunuluğu yasa ve yönetmeliklerle belirlenmiştir.
Fazla çalışmalara ilişkin ücreti ödemeyen, İşçiye hak ettiği serbest zamanı 6 ay zarfında kullandırmayan,
Fazla saatlerde yapılacak çalışmalar için işçinin onayını almayan işveren veya işveren vekiline bu durumds olan her işçi için 220 TL. cezai yaptırım uygulanır. bizden hatırlatması.
